Słowa jako owoce?- dwujęzyczność a mózg

Jak radzą sobie ludzie dwujęzyczni, dzieci rodziców mówiących różnymi językami? Jak udaje im się nie mylić obydwu języków i czy w ogóle jest to możliwe? Jak mózg wyszukuje słowo w danym języku? Mike Vitevitch obrazowo tłumaczy dwujęzyczność na podstawie owoców w lodówce...

Naukowcy od lat zastanawiali się nad fenomenem dwujęzyczności, przedstawiając skomplikowane teorie jak mózg przetwarza więcej niż jeden język oraz sugerując, że czynność ta zaburza osiągnięcia poznawcze. Jednakże naukowiec i psychlingwista Mike Vitevitch uważa, że odpowiedź jest znacznie prostsza a dwujęzyczność to dla mózgu przysłowiowa 'bułka z masłem'.

Według Vitevitcha, dźwięki w danym języku, charakterystyka danego słowa są wystarczające dla odróźnienia jednego języka od drugiego. Zeszłoroczne badanie nad zależnością dwujęzyczności języków hiszpańskiego i angielskiego pokazało, że jest zaledwie kilka słów, które tak naprawdę brzmią podobnie. Dotychczasowe teorie mówiły, że w pamięci zapisuje się informacja do którego języka dane slowo należy, jednak Vitevitch zaprzecza tym doniesieniom. Uważa on, że słowa na tyle różnią się między sobą, że takie wyszukiwanie słów w pamięci byłoby zbyt żmudną pracą umysłową. Mózg według niego radzi sobie inaczej.

Językoznawca każe nam wyobrazić sobie kiść jabłek i pomarańczy, gdzie każdy z owoców odpowiada za inny język, a lodówka, w której się znajdują reprezentuje nasz leksykon (zbiór słów), który również zawiera naszą wiedzę o języku. Aby znaleźć jabłko, po prostu szukamy w lodówce czerwonego okrągłego przedmiotu, i analogicznie, chcąc odnależć pomarańczę szukamy czegoś okrągłego pomarańczowego. Czasami chwycimy 'niedojrzałą zieloną pomarańczę', ale szybko uświadamiamy sobie, że nie tego szukaliśmy. Takie 'językowe' pomyłki zdarzają się rzadko, a łatwo i błyskawicznie je naprawiamy.

Vitevitch uspokaja dwujęzycznych rodziców, którzy zastanawiają się, czy mieszanka językowa nie zaburzy w jakiś sposób komunikacji ich dziecka. Według naukowca i językoznawcy, róznice językowe są na tyle duże, że mózg ludzki bez problemu sobie z nimi radzi.


Michael S. Vitevitch. What do foreign neighbors say about the mental lexicon? Bilingualism: Language and Cognition, 2011;
Trwa ładowanie komentarzy...